نمی از یم”المیزان” – ویبره

نمی از یم”المیزان” – قرآن

نمی از یم
سوره بقره، آیه:۱۸۶
شهْرُ رَمَضانَ الَّذِى أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْءَانُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَیِّنَتٍ مِّنَ الْهُدَى وَ الْفُرْقَانِ فَمَن شهِدَ مِنکُمُ الشهْرَ فَلْیَصمْهُ وَ مَن کانَ مَرِیضاً أَوْ عَلى سفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیَّامٍ أُخَرَ یُرِیدُ اللَّهُ بِکمُ الْیُسرَ وَ لا یُرِیدُ بِکمُ الْعُسرَ وَ لِتُکمِلُوا الْعِدَّةَ وَ لِتُکبرُوا اللَّهَ عَلى مَا هَدَاکُمْ وَ لَعَلَّکمْ تَشکُرُونَ(۱۸۵)

نمی از یم”المیزان”

ترجمه:

(روزه، در چند روز معدود) ماه رمضان است؛ ماهى که قرآن، براى راهنمایى مردم، و نشانه‏هاى هدایت، و فرق میان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن کس از شما که در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن کس که بیمار یا در سفر است، روزهاى دیگرى را به جاى آن، روزه بگیرد! خداوند، راحتى شما را مى‏خواهد، نه زحمت شما را! هدف این است که این روزها را تکمیل کنید; و خدا را بر اینکه شما را هدایت کرده، بزرگ بشمرید; باشد که شکرگزارى کنید!

در مقاله ی اخیر گفته شد که بنا بر عقیده یکی از مفسران اهل سنت، نخستین آیات نازل شده (۵آیه ابتدایی سوره علق) در ۲۵رمضان بر پیامبر (صل الله علیه و آله وسلم) نازل گردید.در این هنگام، پیامبر که در بیابان به سر می برد(!)، ازفرشته وحی، چگونگی  یادکرد خداوند را پرسید. در پی این درخواست، سوره “حمد” نازل و کیفیت اقامه ی نماز تشریع شد.
پیامبر(صل الله علیه و آله وسلم)، پس از این ماجرا برای رفع خستگی، روانه منزل شد تا ساعتی بیآرامد. آنگاه، آیات دیگری ازسوره “مدثر”در صبحگاه  نازل و حضرتش مأ مور به امر تبلیغ گردید.

از نظرعلامه طباطبایی، این سخنان، یاوه وبافته ای بیش نیست. زیرااین ادعا که بعثت، نزول قرآن و امر به تبلیغ، هر سه مقارن با یکدیگر روی داده باشد از نظرقرآن، سنت و تاریخ مسلم نیست.(در حالی که مفسرنامبرده آنراجزو مسلمات دانسته) چه، کتب شیعی و عامه هر دو، دست کم دو قرن پس از عصر نبوت تدوین شده اند.

و اما کتاب خدانیز بر کذب این ادعا، دلالت صریح دارد. زیرا مدلول آیات نهم و دهم سوره ی علق این است  که رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) در انظار مردم نماز مى خوانده، و سران قریش نیز از نهی و بدگویی وی دست بردار نبوده اند. پس ‍ معلوم مى شود آن جناب قبل از سوره علق نمازرا بر پای می داشته و کسانى هم وی را از این کار نهی می کردند.

این بود خلاصه آنچه در مقاله پیشیین گذشت. اینک شما وادامه سخنان علامه طباطبایی…

تفسیر:

آیاتى که دلالت مى کند پیامبر(ص) قبل از بعثت، هم نبى بوده و هم نماز مى خوانده است
اینک آیاتى از همین سوره که دلالت بر بطلان قول مزبور دارد: “ارایت الذى ینهى عبدا اذا صلى ارایت ان کان على الهدى، او امر بالتقوى، ارایت ان کذب و تولى، الم یعلم بان الله یرى؟ کلا لئن لم ینته لنسفعا بال ناصیه، ناصیه کاذبه خاطئه، فلیدع نادیه، سندع الزبانیه، کلا لا تطعه و اسجد و اقترب “
از این سوره استفاده مى شود که رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) قبل از نازل شدن اولین سوره از قرآن هم نماز مى خوانده، و خود بر طریق هدایت بوده و احیانا دیگران را هم امر به تقوا مى کرده، و این همان نبوت است، ولى رسالت نیست، و بهمین جهت این وضع آن جناب را انذار ننامیده، پس آن جناب قبل از بعثت هم نبى بوده  و نماز مى خوانده، با اینکه هنوز قرآن بر او نازل نشده بود، و سوره حمد که جزء نماز است نیامده، و ماءمور به تبلیغ نشده بود. و اما سوره حمد، مدتها بعد از بعثت نازل شد، و اگر نزولش بلا فاصله بعد از سوره علق بود، و به قول این مفسر در قلب رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ( خطور کرده بود جا داشت بفرماید: “قل بسم الله الرحمن الرحیم ، الحمد لله رب العالمین …” و یا بفرماید:  “بسم الله الرحمن الرحیم قل الحمد لله رب العالمین”

مترجم : (چون سوره علق به عبارتى آغاز شده که معناى “قل ” را مى دهد اگر سوره حمد هم بلافاصله با آن سوره نازل شده بود باید کلمه “قل ” و یا “اقرء” در اول آن قرار مى داشت )

و نیز لازم بود که در این سوره گفتار در جمله “مالک یوم الدین ” تمام شود زیرا بقیه سوره از غرض بیگانه است از طرفى ختم شدن سوره در جمله “مالک یوم الدین ” از نظر بلاغت قرآن شریف مناسب تر و لایق تر بود.
بله در سوره حجر که به شهادت مضامین آیاتش از سوره هاى مکى است و بیانش خواهد آمد فرموده” : و لقد آتیناک سبعا من المثانى و القرآن العظیم ” و مراد از کلمه “سبع مثانى ” سوره حمد است که در آیه شریفه در مقابل قرآن عظیم قرار گرفته و این منتها درجه تجلیل و تعظیم از سوره حمد است و لیکن با همه این احوال سوره حمد قرآن نامیده نشده بلکه هفت آیه از آیات قرآن معرفى شده به دلیل اینکه آیه : “کتابا متشابها مثانى ” همه قرآن مثانى خوانده شده و در آیه سوره حجر سوره حمد هفت عدد از آن مثانى خوانده شده است .
و با این حال از آنجا که سوره حجر مشتمل بر نامى از سوره حمد است معلوم مى شود سوره حمد قبل ازسوره حجر نازل شده است .
و نیز از آنجائى که سوره حجر مشتمل بر آیه “فاصدع بما تومرواعرض ‍ عن المشرکین انا کفیناک المستهزئین… ” مى فهمیم که رسولخدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) مدتى دست از انذار کشیده بود و در این آیه مجددا مامور بدان شده که مى فرماید “: فاصدع ” پس از سوره حجر دو چیزشد یکى ترک انذار و دیگر نزول سوره حمد قبل از آن و شما از کجا ثابت مى کنید که نزول حمد قبل از ترک انذار بوده ؟.
و اما سوره مدثر و مطالبى را که مشتمل است چون آیه قم “فانذر” اگر گفته شود همه آن یک باره نازل شده حال آیه : “قم فانذر” حال آیه : “فاصدع بما تومر” در سوره حجر است و نیز حال جمله “وعرض عن المشرکین ” در سوره حجر حال جمله “ذرنى و من خلقت وحیدا” در سوره مدثر است و هر دو مضمونى نزدیک به هم دارند.
از هر دو فهمیده مى شود اولا کسانى مزاحم دعوت رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) بوده اند و در ثانى رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) مدتى انذار را تعطیل کرده بود.
منبع:
ترجمه تفسیر المیزان ج۲،صص۲۹-۲۸

نمی از یم”المیزان” – قرآن – ویبره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *