سوره مبارکه ” تین” – ویبره

سوره مبارکه ” تین” – قرآن

سوره مبارکه
و طور سینین۲ و هذا البلدالأمین۳ لقد خلقنا الإنسان فی أحسن تقویم۴ ثم رددناه أسفل سافلین۵ إلا الذین آمنوا و عملواالصالحات فلهم اجرغیرممنون۶ فما یکذبک بعد بالدین۷ ألیس الله بأحکم الحاکمین۸٫محتوای سوره

این سوره در مکه نازل شده و دارای ۸ آیه می باشد:

بسم الله الرحمن الرحیم

والتین و الزیتون

۱ و طور سینین۲ و هذا البلدالأمین۳ لقد خلقنا الإنسان فی أحسن تقویم۴ ثم رددناه أسفل سافلین۵ إلا الذین آمنوا و عملواالصالحات فلهم اجرغیرممنون۶ فما یکذبک بعد بالدین۷ ألیس الله بأحکم الحاکمین۸٫محتوای سوره

این سوره بر محور آفرینش زیبای انسان و مراحل تکامل و انحطاط او دور میزند و این مطلب با سوگندهای پرمعنایی در آغاز سوره شروع شده است و بعد از شمردن عوامل پیروزی و نجات انسان سرانجام با تأکید بر مسأله معاد و حاکمیت خداوند پایان می گیرد.

تفسیر:

ما انسان را در بهترین صورت آفریدیم

در آغاز این سوره نیز به چهار سوگند پرمعنی برخورد می کنیم که مقدمه، برای بیان معنی پراهمیتی است، می فرماید:

والتین والزیتون

.    قسم به تین و زیتونو طور سینین.       و سوگند به طورسینین

و هذا البلد الأمین.

و سوگند به این شهر امن و امان” تین” در لغت به معنی انجیر و زیتون همان زیتون معروف است که ماده روغنی مفیدی از آن می گیرند. در اینکه آیا منظور سوگند به همین دو میوه است یا چیز دیگر، مفسران نظرات مختلفی دارند:

در حالی که بعضی آن را اشاره به همان دو میوه معروف می دانند که خواص غذایی و درمانی فوق العاده زیادی دارد، بعضی دیگر معتقدند که منظور از آن در کوهی است که شهر” دمشق” و ” بیت المقدس” بر آنها قرار گرفته چرا که این دو محل سرزمین قیام بسیاری از پیامبران بزرگ خدا است و این دو قسم با سوگندهای سوم و چهارم که از سرزمینهای مقدسی یاد می کند هماهنگ است.

بعضی نیز گفته اند نامگذاری این دو کوه بنام” تین” و ” زیتون” به خاطر این است که بر یکی از آنها درختان انجیر می روید و بر دیگری درختان زیتون.

منظور از طورسینین همان” طور سینا” است که مفسران آن را اشاره به کوه” طور” معروف که در صحرای سینا است دانسته اند و در آنجا درختان پربار زیتون وجود دارد.

” سینا” را به معنی کوه پربرکت یا پردرخت یا زیبا می دانند و همان کوهی است که موسی علیه السلام به هنگام مناجات به آنجا می رفت.

و اما هذا البلد الأمین اشاره به سرزمین مکه است. سرزمینی که حتی در زمان جاهلیت، به عنوان منطقه امن و حرم خدا شمرده می شد و کسی در آن جا حق تعرض به دیگری را نداشت. این سرزمین در اسلام اهمیت زیادی دارد. نه تنها انسانها بلکه حیوانات و پرندگان و درختان آن نیز از امنیت خاصی برخوردار هستند. این نکته نیز قابل دقت است که واژه تین در قرآن مجید تنها در اینجا ذکر شده درحالی که کلمه زیتون ۶ بار در قرآن آمده و یک بار هم به آن اشاره شده، در آنجا که می فرماید:

و شجرة تخرج من طور سینا تنبت بالدهن و صبغ للاکلین:

و درختی که از طور سینا می روید و از آن روغن و غذایی برای خورندگان فراهم می گردد.(مؤمنون-۲۰)

از خواص انجیر

انجیر دارای ارزش غذایی فراوانی است و لقمه ای است مغذی و مقوی برای هر سن و سالی و خالی از پوست و هسته و زوائد. کارشناسان امور تغذیه می گویند:

از انجیر می توان به عنوان قند طبیعی برای کودکان استفاده نمود. ورزشکاران و نیز آنها که دچار ضعف یا پیری هستند می توانند از انجیر برای تغذیه خود استفاده کنند.

می گویند” افلاطون” به قدری انجیر را دوست می داشت که بعضی آن را دوست فیلسوفان نامیده اند.

” سقراط” انجیر را جذب کننده مواد نافع و دفع کننده ضرر می دانسته است.

” جالینوس” رژیم مخصوصی از انجیر برای پهلوانان تنظیم کرده بود. به پهلوانان روم و یونان قدیم نیز انجیر داده می شد. کارشناسان می گویند: انجیر سرشار است از ویتامین های مختلف و قند. و در بسیاری از بیماریها از آن به عنوان یک دارو می توان استفاده کرد مخصوصاً هرگاه انجیر و عسل را به طور مساوی مخلوط کنند برای زخم معده بسیار مفید است.

خوردن انجیر خشک، باعث تقویت حافظه می شود و به علت وجود عناصر معدنی در انجیر که سبب تعادل قوای بدن و خون می گردد، انجیر را غذای هر سن و شرایطی، معرفی کرده اند.

در حدیثی از امام رضا علیه السلام آمده است:” انجیر بوی دهان را می برد. لثه ها و استخوانها را محکم می کند، مو را می رویاند، درد را برطرف می سازد و با وجود آن، نیاز به دارو نیست و نیز فرمود: انجیر شبیه ترین میوه ها به میوه بهشتی است.

از خواص زیتون

دانشمندان بزرگی که سالیان دراز از عمر خود را در راه مطالعه خواص گوناگون میوه ها صرف کرده اند برای زیتون و روغن آن اهمیت فوق العاده و زیادی قائل هستند و معتقدند کسانی که می خواهند همواره سالم باشند باید از این اکسیرحیاتی استفاده کنند.

روغن زیتون دوست صمیمی کبد آدمی و برای رفع عوارض کلیه ها و سنگهای صفراوی و قولنج های کلیوی و کبدی و رفع یبوست بسیار مؤثر است.

به همین دلیل از درخت زیتون به عنوان” شجره مبارکه” در قرآن یاد شده است.

روغن زیتون نیز سرشار از انواع ویتامین ها است و دارای فسفر و گوگرد و کلسیم و آهن و پتاسیم و منگنز است داروهایی که از روغن زیتون و سیر تهیه می شوند برای انواع دردهای رماتیسمی مفید است. سنگهای کیسه صفرا به وسیله خوردن روغن زیتون از بین می روند.

در حدیثی از حضرت علی علیه السلام می خوانیم:” خانه ای که در آن از سرکه و روغن زیتون به عنوان نان خورش استفاده می کنند هرگز خالی از غذا نمی شود و این غذای پیامبران است.

امام رضا علیه السلام نیز در این باره فرموده اند:” روغن زیتون غذای خوبی است، دهان را خوشبو و بلغم را برطرف می سازد رنگ صورت را صفا و طراوت می بخشد. اعصاب را تقویت کرده، بیماری و درد و ضعف را از میان می برد و آتش خشم را فرو می نشاند.”

این بحث را با حدیثی از پیامبراکرم(ص) پایان می دهیم. ایشان فرمودند:

” روغن زیتون را بخورید و بدن را با آن چرب کنید که از درخت مبارکی است.”

بعد از ذکر این قسمتهای پرمحتوای چهارگانه، به جواب قسم پرداخته، چنین می فرماید:

لقد خلقنا الإنسان فی أحسن تقویم:

مسلماً ما انسان را در بهترین شکل و نظام آفریدیم.” تقویم” به معنی درآوردن چیزی به صورت مناسب و نظام معتدل و کیفیت شایسته است. و گستردگی مفهوم آن اشاره به این است که خداوند انسان را از هر نظر موزون وشایسته آفرید. هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی و عقلی. چرا که هر گونه استعدادی را در وجود او قرار داده و به انسان عظمت و کرامت بخشیده، همان انسانی که بعد از اتمام خلقتش می فرماید:

فتبارک الله احسن الخالقین:

پس بزرگ است خدایی که بهترین خلق کننده گان است.ولی همین انسان با تمام این امتیازات اگر از مسیر حق منحرف گردد چنان سقوط می کند که بهاسفل السافلینکشیده می شود. لذا در آیه بعد می فرماید:

ثم رددناه أسفل سافلین:

سپس ما او را به پایین ترین مراحل بازگرداندیم.می گویند همیشه در کنار کوههای بلند، دره های عمیق وجود دارد. و در برابر آن قوس صعودی تکامل انسان قوس نزولی وحشتناکی دیده می شود. چرا چنین نباشد در حالی که انسان موجودی است سرشار از استعداد که اگر در راه درست از آن استفاده کند بر بالاترین قله افتخار قرار می گیرد و اگر این همه هوش و استعداد را در مسیر فساد به کار اندازد بزرگترین مفسده را می آفریند و طبیعی است که به اسفل السافلین کشیده شود.

اما در آیه بعد می فرماید:

الا الذین آمنوا و عملواالصالحات فلهم اجر غیرممنون:

مگر کسانی که ایمان آورده اند و اعمال صالح انجام داده اند که برای آنها پاداشی است قطع نشدنی.ممنون از ماده” من” دراینجا به معنای قطع یا نقص است. بنابراین غیرممنون اشاره به پاداشی دائمی و خالی از هرگونه نقص است.

در آیه بعد این انسان ناسپاس را مخاطب قرار داده و می فرماید:

فما یکذبک بعد بالدین:

چه چیز سبب می شود که تو بعد از این همه دلائل روز جزا را تکذیب کنی؟!ساختمان وجود تو از یک سو، و ساختمان این جهان پهناور از سوی دیگر نشان می دهد که زندگی چند روزه دنیا نمی تواند هدف نهایی آفرینش تو و این جهان بزرگ باشد. اینها همه مقدمه ای است برای جهانی وسیع تر و کامل تر. عالم، گیاهان پیوسته و در هر سال منظره مرگ و حیات مجدد را در برابر چشم انسان مجسم می سازند. و آفرینش های پی در پی دوران جنینی هر کدام معاد و حیات مجردی محسوب می شود. با این همه چگونه انسان روز جزا را انکار می کند؟!

از آنچه بیان شد، روشن می شود منظور از دین در این جا آیین و شریعت نیست بلکه همان جزا و روز جزا است.

آیه بعد هم، گواه بر این معنی است. چنانکه می فرماید:

ألیس الله بأحکم الحاکمین:

آیا خداوند بهترین حکم کننده گان و داوران نیست؟!در حدیثی آمده است: زمانی که پیامبر(ص) سوره تین را تلاوت می فرمود وقتی به این آیه می رسید، می فرمود:

بلی و أنا علی ذلک من الشاهدین:

آری خداوند أحکم الحاکمین است و من بر این امر گواهم.منبع:

تفسیر نمونه، ج۲۷

سوره مبارکه ” تین” – قرآن – ویبره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *